https://ijpr.iut.ac.ir/ مجلۀ پژوهش فیزیک ایران fa daily 1 Sun, 23 Aug 2026 00:00:00 +0330 Sun, 23 Aug 2026 00:00:00 +0330 https://ijpr.iut.ac.ir/article_3817.html از دست دادن جرم توسط ستاره‌های تحول‌یافته، به‌ویژه ستاره‌های متغیر بلنددوره‌، نقش کلیدی در غنی‌سازی محیط میان‌ستاره‌ای و تحول کهکشانی ایفا می‌کند. در این مطالعه، با استفاده از داده‌های فروسرخ تلسکوپ‌های زمینی در بازه طول‌موجی 1٫2 تا 2٫2 میکرومتر و داده‌های تلسکوپ فضایی اسپیتزر در طول‌موج‌های 3٫6 و 4٫5 میکرومتر، میزان کاهش جرم ناشی از ستاره‌های متغیر بلنددوره‌ در کهکشان کوتولة نامنظم 6822 بررسی شده است. برای این منظور، با به­دست‌آوردن طیف توزیع انرژی این ستاره­ها و تحلیل ویژگی‌های تابشی آن‌ها، نرخ کلی از دست دادن جرم ستاره­های کربنی و اکسیژنی تعیین گردید. نتایج این پژوهش نشان می‌دهد که مقدار کل کاهش جرم ایجاد شده توسط مجموع ستاره­های متغیر بلند‌دوره 5-10×2٫7 برابر جرم خورشید در هر سال است که از این مقدار، سهم تولید غبار تقریباً 9-10×3٫7 جرم خورشید در سال و مابقی مربوط به گاز خروجی می­باشد. همچنین، سهم ستاره‌های اکسیژنی و کربنی از کل کاهش جرم ستاره‌های متغیر بلنددوره، به‌ترتیب ۲۲ و ۷۸ درصد به‌دست آمد، که با توجه به فراوانی فلزی کم این کهکشان، نقش غالب ستاره‌های کربنی در افزایش غبار محیط میان‌ستاره‌ای قابل انتظار است. با در نظر گرفتن نرخ تخمینی ستاره‌­زایی کنونی در ناحیة میله‌‌ای‌شکل کهکشان 6822 ، که 2-10×1٫7 جرم خورشید در سال گزارش شده است، نتایج این بررسی نشان می‌دهد که جرم بازگشتی از سوی ستاره‌های متغیر بلنددوره برای تأمین مادة میان‌ستاره‌ای مورد نیاز جهت ادامة فرایند ستاره‌زایی در این کهکشان، کافی نیست. https://ijpr.iut.ac.ir/article_3816.html سامانه‌های دور از تعادل واداشته، در مقایسه با سامانه‌های مستقل از زمان، می‌توانند حالت‌های توپولوژیکی غنی‌تری از خود نشان دهند. به‌ویژه، درحالتی که وابستگی زمانی‌ تناوبی است، فازهای توپولوژیکی بروز می‌دهند که نمونۀ مشابه آن‌ها در سامانه‌های در حال تعادل مشاهده نشده است. در این مقاله، گذار فازهای توپولوژیکی در الگوی تعمیم‌یافته کیتائف با پتانسیل شیمیایی وابسته به زمان دوره‌ای را بررسی می‌کنیم. ابتدا نمودار فاز سامانه را در حالت تعادل بررسی می‌کنیم و سپس نشان می‌دهیم که تحریک سامانه، با اعمال پتانسیل شیمیایی مستقل از زمان وابسته به زمان تناوبی، بر فازهای توپولوژیکی و طیف ‌انرژی الگو تأثیر می‌گذارد و نمودار فاز آن را تغییر می‌دهد. https://ijpr.iut.ac.ir/article_3818.html در این پژوهش، اثر هندسۀ هدف بر تقویت میدان مغناطیسی در برهم‌کنش لیزر پرشدت با پلاسما با استفاده از شبیه‌سازی دوبعدی ذره ‌در-سلول (PIC) به‌کمک دستور EPOCH بررسی شده است. دو پیکربندی هدف پلاسمایی شامل هدف مخروط دوگانه و هدف قوس‌مانند در نظر گرفته شده‌اند، درحالی‌‌که تمامی پارامترهای لیزر، شرایط محاسباتی و ویژگی‌های پلاسما در هر دو حالت یکسان نگه داشته شده‌اند. تحول زمانی و توزیع فضایی میدان مغناطیسی تولید شده، انرژی ذرات و مؤلفه‌های میدان الکتریکی تحلیل شده‌اند. نتایج نشان می‌دهد که ورقۀ قوس‌مانند نسبت به هدف مخروط دوگانه میدان مغناطیسی قوی‌تر، متمرکزتر و با پایداری زمانی بیشتر تولید می‌کند. این تقویت با بهبود محصورسازی الکترون‌ها، افزایش چگالی جریان محوری و کاهش واگرایی شعاعی الکترون‌ها همراه است. یافته‌ها بیانگر آن است که هندسۀ هدف نقش کلیدی در کنترل پویایی جریان‌ها و تقویت میدان مغناطیسی در برهم‌کنش‌های لیزر– پلاسما ایفا می‌کند. https://ijpr.iut.ac.ir/article_3819.html با توجه به پیشرفت روزافزون فناوری پلاسما و گستردگی کاربرد آن در زمینه‌های مختلف تحقیقاتی و صنعتی، بررسی خواص فیزیکی و شیمیایی پلاسمای تولید‌شده در شرایط مختلف و با ترکیب‌های گازی متفاوت از اهمیت ویژه‌ای برخوردار است. در این مطالعه، شبیه‌سازی تخلیه الکتریکی با سد دی‌الکتریک در فشار 400 پاسکال و اعمال ولتاژ سینوسی با دامنه 350 ولت و فرکانس 7 کیلوهرتز، خواص فیزیکی و شیمیایی ترکیب گازی آرگون–اکسیژن در پلاسمای تولیدشده مورد ارزیابی قرار گرفته است. برای این منظور، گاز آرگون را به‌عنوان گاز زمینه در نظر گرفته شد و اکسیژن را در پنج سطح مختلف با درصدهای 1%، 5%، 10%، 20%، و 50% به آن افزوده شد. شبیه‌سازی با استفاده از نرم‌افزار تجاری COMSOL Multiphysics انجام شد و پارامترهایی از قبیل منحنی مشخصة ولتاژ-جریان، توزیع چگالی گونه‌های مختلف، و توزیع دمای الکترون، بررسی شدند. هدف از این پژوهش، بررسی تحول زمانی ویژگی‌های سینتیکی و چگالی گونه‌های مختلف تولید شده، مانند اوزون و اکسیژن تک‌اتمی است که نقش اساسی در فرایندهای استریلیزاسیون ایفا می‌کنند و کنترل مقادیر آن‌ها می‌تواند بازده سامانه را افزایش دهد. https://ijpr.iut.ac.ir/article_3820.html دسترسی به آب سالم مستلزم تصفیۀ مؤثر پساب‌ها است که می‌توان از طریق فرایندهای نوین فوتوکاتالیستی به آن دست یافت. در این تحقیق، نانوالیاف پلی‌اکریلونیتریل (PAN) به‌عنوان بستری کم‌هزینه و قابل تولید در مقیاس بالا، به منظور بستر رشد نانومیله‌های ZnO الکتروریسی ‌شدند. سپس نانوذرات Ag به‌طور یکنواخت بر روی نانومیله‌های ZnO/ نانوالیاف PAN رسوب داده شدند تا نمونه‌های نانوذرات Ag/ نانومیله‌های ZnO/ نانوالیاف PAN با غلطت بهینه شدۀ نقره آماده شود. فوتوکاتالیست‌های تهیه‌شده برای تخریب نوری رنگ‌ اسید نارنجی 7 و ترکیب متیلن آبی و رودامین بی به‌عنوان الگوی آلاینده‌های آلی تحت تابش نور فرابنفش و نور طبیعی خورشید بررسی شد. نمونۀ نانوذرات Ag/ نانومیله‌های ZnO/ نانوالیاف PAN فعالیت فوتوکاتالیستی 7/1 برابر بیشتر از نانومیله‌های ZnO/ نانوالیاف PAN در تخریب فوتوکاتالیستی اسید نارنجی 7 تحت نور فرابنفش نشان داد. به علاوه، لایۀ نانوذرات Ag/ نانومیله‌های ZnO/ نانوالیافPAN به‌ترتیب ‎5/83­%‎ و 4/60%‎ تخریب فوتوکاتالیستی متیلن آبی و رودامین بی را طی ‎۶۰‎ دقیقه تابش نور طبیعی خورشید نشان داد. مطالعات بررسی سازوکار تخریب فوتوکاتالیستی با افزودن مهارکننده‌ها نشان داد که تولید الکترون‌های پلاسمونی داغ بر روی نانوذرات Ag در اثر تابش نور فرابنفش، نقش کلیدی در بهبود فعالیت فوتوکاتالیستی نمونۀ نانوذرات Ag/ نانومیله‌های ZnO/ نانوالیاف PAN ایفا می‌کند. این فوتوکاتالیست منعطف و با استحکام مکانیکی بالا یک سامانۀ امیدبخش محسوب می‌شود که مسیر بالقوه‌ای برای تحقیقات آینده و تصفیۀ کارآمد پساب فراهم می‌آورد. https://ijpr.iut.ac.ir/article_3781.html پلاسمای تخلیة سد دی‌الکتریک سطحی یک فناوری نوین غیرحرارتی است که قادر به تولید گونه‌های فعال اکسیژن و نیتروژن در فشار اتمسفر و بدون نیاز به گازهای نجیب در بسته‌بندی مواد غذایی است. در این مطالعه، نمونه‌های خلال پسته آلوده به اسپورهای آسپرژیلوس فلاووس با استفاده از پلاسمای در ولتاژ 8/6 کیلوولت و فرکانس 4/7 کیلوهرتز، به مدت ۱۰، ۲۰ و ۳۰ دقیقه و با استفاده از هوا به‌عنوان گاز کاری درون بسته‌بندی تیمار شدند. در این تحقیق، میزان کاهش بار میکروبی و ویژگی‌های فیزیکی پلاسما، از جمله مشخصه جریان-ولتاژ، بررسی و مقدار توان پلاسما محاسبه شد. همچنین، با استفاده از طیف‌سنجی نشر نوری ، گونه‌های فعال تولیدشده در پلاسما مورد بررسی قرار گرفتند. میزان تولید ازن و گونه‌های فعال نیتروژن نیز اندازه‌گیری شد و تغییرات ویژگی‌های مورفولوژیکی سطح ، کاهش وزن و پارامترهای حسی و رنگی مورد ارزیابی قرار گرفت. تحلیل طیف‌سنجی نشر نوری حضور گونه‌های فعال، از جمله نیتروژن برانگیخته ، رادیکال هیدروکسیل و اکسیژن اتمی ، را تأیید کرد. تیمار به مدت ۳۰ دقیقه باعث کاهش ۴ لگاریتمی (۹۹٪) جمعیت اسپورهای آ. فلاووس شد. تصاویر میکروسکوپ الکترونی روبشی نشان دادند که پس از ۳۰ دقیقه تیمار، دیوارة سلولی اسپورها به‌طور کامل تخریب شده و سیتوپلاسم اسپور تخلیه شده است. ارزیابی حسی با استفاده از مقیاس هدونیک ۹ درجه‌ای نشان داد که تیمار تا ۱۰ دقیقه تأثیر نامطلوبی بر ویژگی‌های حسی پسته ندارد. با این حال، افزایش زمان تیمار به ۲۰ و ۳۰ دقیقه، در حالی که بو و طعم محصول همچنان حفظ می‌شوند، منجر به کاهش معنی‌دار امتیاز رنگ شد. فناوری با قابلیت استریل‌سازی مؤثر، هزینه پایین و حفظ کیفیت حسی در زمان‌های کوتاه تیمار، روشی امیدوارکننده برای افزایش ایمنی و ماندگاری پسته و سایر محصولات کشاورزی به شمار می‌رود. https://ijpr.iut.ac.ir/article_3779.html ما نشان می‌دهیم که متریک AdS2 در حضور یک میدان ماکسول و میدان دیلاتون ثابت، معادلات حرکت نظریۀ ریسمان دورگه را برآورده می‌کند. سپس، با اعمال دوگانگی­-T غیرآبلی (در این‌جا دوگانگی­-T پواسون-لی روی یک دوتایی درینفلد نیمه آبلی)، یک زوج دوگان غیرآبلی برای متریک AdS2 به‌دست می‌آوریم. با استفاده از پارامتری‌سازی خاصی از گروه لی غیر آبلی 2-بعدی، مدل سیگمای اصلی شامل متریک AdS2 را در غیاب میدان B می‌سازیم. نشان می‌دهیم که پس‌زمینۀ دوگان ساخته شده به‌وسیلۀ دوگانگی­-T پواسون-لی، توسط یک میدان B و متریکی که دارای یک تکینگی واقعی است، پشتیبانی می‌شود. با بررسی رفتار متریک دوگان در ناحیۀ r=0، نشان داده می­شود که متریک در حد r های خیلی کوچک، همراه با یک میدان دیلاتون غیربدیهی و یک میدان ماکسول مناسب، معادلات حرکت ریسمان دورگه را برآورده می­کنند. جالب‌تر آن‌ که، در حد ­r­ های بزرگ، متریک دوگان به جواب مجانبی نزدیک می‌شود؛ در واقع، متریک دوگان یک متریک AdS2 مجانبی است. در نهایت، D-شامه­ ها و شرایط مرزی جهان­رویه که توسط یک ماتریس چسب روی مدل سیگمای AdS2 تعریف می‌شوند، بررسی می‌کنیم. با استفاده از نگاشت دوگانگی حاصل از توصیف تبدیل کانونیک از دوگانگی­-T پواسون-لی برای ماتریس چسب که به‌طور محلی خواص­D-شامه­ ها را تعریف می‌کند، سه حالت مختلف از ماتریس‌های چسب را برای مدل سیگمای AdS2 و جفت دوگان آن به‌دست می‌آوریم. https://ijpr.iut.ac.ir/article_3821.html در این پژوهش، رفتار حرارتی و اپتیکی تفنگ الکترونی مورد استفاده در یک شتاب‌دهندۀ خطی با انرژی 6 مگا الکترون‌ولت به‌صورت جامع بررسی شد. کاتد آزمایشی در شرایط خلاء نزدیک به کار (5-10میلی بار) تا دمای عملیاتی 1050درجه سانتی‌گراد گرم شد و توزیع دما با استفاده از ترموکوپل و پیرومتر اندازه‌گیری شد. نتایج تجربی در توان‌های مختلف، مبنای اعتبارسنجی الگو‌سازی عددی انجام‌شده با نرم‌افزار کامسول قرار گرفت و صحت شبیه‌سازی حرارتی با انطباق دقیق نتایج، تأیید شد. در ادامه، تحلیل‌های ترمومکانیکی بر اساس نتایج دمایی انجام شد و هندسۀ قطعات برای کاهش تنش‌های ناشی از تغییر شکل حرارتی در اجزای بدنه بهینه‌سازی شد. مهم‌ترین بخش این پژوهش، بررسی اثرات دمایی بر ابعاد هندسی کاتد و تأثیر آن بر مشخصات باریکۀ الکترونی خروجی بود که با نرم‌افزار CST الگو‌سازی شد. با مقایسۀ باریکۀ خروجی در حالت سرد و گرم، ابعاد کاتد به گونه‌ای اصلاح گردید که ابعاد آن در شرایط گرم با ابعاد متناظر در حالت سرد مطابقت داشته باشد. این بهینه‌سازی ابعادی موجب شد که پرتوی الکترونی خروجی در شرایط عملیاتی مختلف، با مشخصات پرتو طراحی‌شده در حالت مرجع (سرد) برابر شود. این رویکرد مبتنی بر اعتبارسنجی تجربی، کارایی تفنگ الکترونی را تحت شرایط توان بالا تضمین می‌کند. https://ijpr.iut.ac.ir/article_3822.html امروزه دزسنجی پرتو گاما به‌صورت برخط، یکی از گزینه‌های پرکاربرد دزسنج‌ها محسوب می‌شود. یکی از کامل‌ترین‌ روش‌های دزسنجی، تبدیل مستقیم طیف انرژی ثبت ‌شدة گاما به دز و، یا به عبارتی، تبدیل طیف‌سنج به دزسنج است. در میان روش‌های متعدد تبدیل طیف‌سنج به دزسنج، روش تابع عملکرد G(E) به‌علت تعریف ضرایب مبتنی بر بازه‌بندی انرژی، یکی از روش‌های مناسب و با دقت به شمار می‌رود. در این پژوهش از کد شبیه‌سازی MCNP6 و طیف‌سنج NaI(Tl) با ابعاد 2×2 اینچ برای محاسبة دز معادل بر اساس طیف ثبت ‌شده استفاده شده است. بر اساس شرایط اندازه‌گیری دز معادل برای چشمة گسترة جهتی، نوآوری این کار، ارائة روشی عملی و کارآمد برای واسنجی دزسنج مبتنی بر چشمة نقطه‌ای در آزمایشگاه است تا نتایج دز معادل معتبر را بدون نیاز به قرارگیری دزسنج در میدان چشمة پرتویی واسنجی گستردة جهتی ارائه کند. https://ijpr.iut.ac.ir/article_3823.html در این مقاله، یک فراسطح فلز-دی‌الکتریک-فلز پیشنهاد شده و اثر پارامترهای مختلف بر ویژگی‌های جذب آن بررسی شده است. این ساختار در ناحیۀ مادون قرمز نزدیک دارای جذب کامل موج الکترومغناطیسی با پهنای باند بزرگ است. ساختار هندسی مورد مطالعه، از دو میلۀ طلا‌ با مقطع مستطیلی با طول و عرض متفاوت در هر سلول واحد تشکیل شده است که به‌صورت یک آرایۀ دو بُعدی بر روی یک زیرلایۀ طلا با یک لایۀ میانی دی‌الکتریک، قرار گرفته است. شبیه‌سازی‌های عددی انجام‌شده به روش المان محدود (FEM) نشان می‌دهند که با تنظیم پارامترهای هندسی این ساختار، از جمله ضخامت لایۀ میانی، زاویۀ چرخش یکی از میله‌ها، و جابه‌جایی یکی از میله‌ها نسبت به دیگری، می‌توان میزان جذب موج الکترومغناطیسی را در بازۀ طول موجی 330 نانومتری به مقدار 97% تا 8/99% رساند. به طور معادل، در این بازۀ طول موجی، بازتاب نزدیک صفر است. منشأ این جذب بالا را می‌توان به تداخل‌های ویرانگر ناشی از امواج متوالی خروجی از لایۀ‌ دی‌الکتریک و تطابق امپدانس معادل در نانوآنتن‌ها و خلاء نسبت داد. این ساختار می‌تواند در حسگرهای مختلف و همچنین به عنوان جاذب‌های کامل در ناحیۀ مادون قرمز استفاده شود. https://ijpr.iut.ac.ir/article_3824.html در این مقاله، اثرات بار و سرعت پرتابه در تعیین دینامیک فرآیند یونش یگانۀ اتم هلیوم از حالت پایه بررسی شده است. بدین منظور، از یون‌های ، ، و به عنوان پرتابه استفاده شده‌اند. در این محاسبات از فرمول‌بندی موج واپیچیدۀ پیوستۀ چهارجسمی در حالت پسین استفاده شده است. اثر هم‌بستگی ایستای الکترون‌‌ها با انتخاب تابع موج سیلورمن برای حالت پایۀ اتم هلیوم در نظر گرفته شده است. نتایج سطح مقطع جزئی کامل برای هر پرتابه، در صفحۀ پراکندگی برای الکترون‌های یونیده شده با انرژی‌ها و اندازه‌حرکت‌های انتقال ‌یافتۀ متفاوت، با نتایج تجربی و نظری موجود مقایسه و بررسی شده‌اند. https://ijpr.iut.ac.ir/article_3825.html تولید تابش تراهرتز طی فرآیند رشته‌شدگی دو-رنگی پالس‌های فمتوثانیه به دلیل پهنای‌نوار وسیع و شدت بالا، امروزه به یکی از روش‌های استاندارد در اپتیک فراسریع تبدیل شده است. با این حال، کنترل دقیق بر ویژگی‌های زمانی این تابش در مقیاس‌های زیر-پیکوثانیه، که برای کاربردهایی نظیر طیف‌سنجی حوزۀ زمان و کنترل همدوس برهم‌کنش نور و ماده حیاتی است، همچنان یک چالش اساسی محسوب می‌شود. در این مقاله، رویکردی نوین برای مهندسی شکل‌موج تراهرتز گسیلی از طریق بازطراحی نمایۀ زمانی پالس‌های نوری ورودی و استفاده از پالس‌های تحریک دوگانه ارائه شده است. با بهره‌گیری از الگوی جریان نوری، تأثیر تداخل زمانی جریانات پلاسما ناشی از ترکیب پالس‌های گاوسی با تأخیرهای زمانی مختلف بررسی شده است. نتایج عددی نشان می‌دهد که با تنظیم دقیق شدت پالس‌ها جهت اجتناب از اشباع زودهنگام یونش، می‌توان تحول پله‌ای در چگالی پلاسما ایجاد کرد که به نوبۀ خود منجر به شکل‌دهی جریان نوری خالص می‌گردد. یافته‌های پژوهش حاکی از آن است که در تأخیرهای زمانی کمتر از زمان واهلش جریان، تداخل ویرانگر یا سازندۀ جریان‌ها، منجر به کنترل انتخابی برخی از نیم‌چرخه‌های میدان و تولید نمایه‌های نوین زمانی می‌گردد، درحالی‌که در تأخیرهای بزرگ‌تر از زمان واپاشی جریان، پالس‌های تراهرتزی به‌صورت مجزا و چندبخشی شکل می‌گیرند. این نتایج مسیر جدیدی را برای توسعۀ منابع تراهرتز قابل تنظیم و کاربرد آن‌ها در مطالعات دینامیک فراسریع ترسیم می‌کند https://ijpr.iut.ac.ir/article_3826.html در این مقاله، تحلیل مبتنی بر کرومودینامیک کوانتومی برای تعیین توابع توزیع پارتونی پروتون در مرتبۀ دوم نظریۀ اختلالی QCD ارائه می‌شود. این تحلیل، از مجموعۀ داده‌های تجربی گسترده و ترکیبی شامل داده‌های پراکندگی ناکشسان عمیق از آزمایش‌های HERA وBCDMS، داده‌های برخورددهندۀ هادرونی غیر از LHC شامل سطح مقطع تولید جت از آزمایش‌های تواترون، و همچنین داده‌های LHC به ویژه سطح مقطع تولید جت و تولید کوارک سنگین بهره می‌برد. این داده‌ها پوشش دقیقی از ناحیۀ تکانۀ کسری کوچک فراهم کرده و اطلاعات ارزشمندی دربارۀ ساختار طعمی پروتون ارائه می‌دهند. در گام نخست، توابع توزیع پارتونی پروتون آزاد با برازش بر این داده‌ها استخراج شدند. سپس با تعمیم این توابع به محیط هسته‌ای و استفاده از داده‌های تجربی مربوط به هسته‌ها، توابع توزیع پارتونی هسته‌ای محاسبه شدند. در ادامه، پدیدۀ اثر EMC به طور کمی بررسی و نتایج با پیش‌بینی‌های ارائه‌ شده توسط سایر گروه‌های جهانی مقایسه شد. نتایج این تحلیل جامع، توافق خوبی با داده‌های تجربی نشان می‌دهد و درکی دقیق‌تر از ساختار پارتونی پروتون در حالت‌های آزاد و مقید ارائه می‌کند. https://ijpr.iut.ac.ir/article_3539.html This work investigates the behavior of Shannon entropy and Fisher information for the Varshni-Hellmann potential (VHP) in one and three dimensions using the Nikiforov-Uvarov method. We employ the Greene-Aldrich approximation scheme to obtain the energy eigenvalues and normalized wavefunctions, which are then used to calculate these information-theoretic quantities. Our analysis revealed remarkably similar high-order features in both position and momentum spaces. Notably, our calculations showed enhanced accuracy in predicting particle localization within position space. Furthermore, the combined position and momentum entropies obeyed the lower and upper bounds established by the Berkner-Bialynicki-Birula-Mycieslki inequality. Additionally, for three-dimensional systems, the Stam-Cramer-Rao inequalities were fulfilled for different eigenstates with respect to the calculated Fisher information. It is observed that as the position Fisher entropy decreases, indicating a more precise measurement of position, the momentum Fisher entropy must increase. This implies that the Fisher information regarding momentum decreases, resulting in a decrease in the precision of momentum measurement. This demonstrates how position and momentum uncertainties complement each other in quantum mechanics. Exploring the balance between position and momentum Fisher entropy reveals a fundamental aspect of the uncertainty principle in quantum mechanics, highlighting the restrictions on measuring certain pairs of conjugate variables simultaneously with high precision. https://ijpr.iut.ac.ir/article_3780.html در این پژوهش، خواص ترموالکتریک ساختارهای دوبعدی (X= F, Cl, Br, I, O) 2CX2Y با استفاده از نظریه نیمه‌کلاسیک بولتزمن، در چارچوب تقریب زمان آرامش ثابت (CRTA) مورد بررسی قرار گرفته‌اند. این ساختارها، پیش‌تر از نظر پایداری ‌‌‌‌‌‌‌‌ساختاری، ترمودینامیکی، دینامیکی و مکانیکی تأیید شده‌اند و خواص الکترونیکی، نوری و فوتوولتائیک آن‌ها گزارش شده است. در این مطالعه، پارامترهای کلیدی ترموالکتریک در بازه دمایی ۰ تا ۱۰۰۰ کلوین محاسبه و تحلیل شده‌اند. بر اساس نتایج به‌دست‌آمده، ساختارهای 2CCl2Y و 2CF2Y با مقادیر تقریبی 578/0 و 410/0 برای ZT در دمای ۳۰۰ کلوین، بالاترین عملکرد ترموالکتریک را از خود نشان می‌دهند و دارای عملکردی رقابت‌پذیر نسبت به مواد شناخته‌شده‌ای مانند 2MoS (۱۱/0)، Tx2C3Ti (22/0) و 3Te2Bi (80/0) هستند. تحلیل جامع این نتایج، پتانسیل بالای خانواده‌ی 2CX2Y از مکسین‌ها را برای تبدیل انرژی گرمایی به الکتریسیته، به‌ویژه در دماهای بالا برجسته می‌سازد. .