ارزیابی پرتوزایی طبیعی در نمونه‌های خاک کناره‌های رودخانه دز در استان خوزستان

نصری نصرآبادی, مهدی; حاجی علیانی, گلزاده; مستجاب الدعواتی, ، سید مجتبی

ارزیابی پرتوزایی طبیعی در نمونه‌های خاک کناره‌های رودخانه دز در استان خوزستان

نویسندگان

مهدی نصری نصرآبادی

گلزاده حاجی علیانی

، سید مجتبی مستجاب الدعواتی

دانشکده علوم و فناوری‌های نوین، دانشگاه اصفهان، اصفهان

چکیده

ویژگی‌های جغرافیایی هر منطقه جهان بر روی غلظت فعالیت مواد پرتوزای طبیعی نظیر اورانیوم، توریوم و پتاسیم تأثیر می‌گذارد. در این پژوهش 26 نمونه خاک از کناره‌های رودخانه دز- استان خوزستان با روش تصادفی جمع‌آوری و برای مراحل آماده‌سازی به آزمایشگاه منتقل شدند. با به‌کارگیری آشکارساز فوق خالص ژرمانیوم (HPGE) نوع P با بازدهی نسبی 38% غلظت، فعالیت عناصر پرتوزا در هر نمونه اندازه‌گیری شد. نتایج نشان داد که گستره تغییرات غلظت فعالیت پرتوزایی Ra226، Th232 و K40 به ترتیب در نمونه‌های خاک 1-Bqkg 87/32- 97/15،
1-Bqkg 85/33 - 04/8 و 1-Bqkg 35/471 - 82/106 بود، درحالی‌که مقادیر میانگین آنها به ترتیب 1-Bqkg 21/25، 1-Bqkg 71/19 و 1-Bqkg 57/289 بودند. نتایج آماری در سطح خطای 5% نشان داد که مقادیر میانگین غلظت فعالیت این مواد پرتوزا کمتر از مقادیر میانگین غلظت فعالیت تعریف‌شده در جهان و ایران می‌باشند. نتایج حاصل از محاسبات مربوط به عوامل پرتو شناختی هیچ خطر پرتوزایی را برای منطقه مورد نظر پیش‌بینی نمی‌کند.

کلیدواژه‌ها

رودخانه دز

خوزستان

بیناب‌سنجی گاما

مواد پرتوزای طبیعی

فعالیت ویژه

خاک

عنوان مقاله English

Assessment of natural radioactivity in soil samples of Dez river sides â Khouzestan province

نویسندگان English

Nasri Nasrabadi

Hajialiani

Mostajaboddavati

چکیده English

Geographical features of each region of the world affect the activity concentration of natural radionuclides such as uranium, thorium and potassium. In this study, 26 soil samples were randomly collected from sides of the Dez River and transferred to the Laboratory for preparation. Activity concentration of natural radioactive materials was measured using p-type HPGe detector with a 38% relative efficiency. The results indicated that radioactivity concentration of 226Ra, 232Th and 40K in soil samples varied over a range of 15.97 - 32.87Bqkg-1, 8.04 - 33. 85 Bqkg-1 and 106.82 - 471.35 Bqkg-1, respectively while their mean values were 25.21, 19.71 and 289.57Bqkg-1 in that order. Statistical results at 5% internal error showed that the mean values of radionuclides' activity concentrations were lower than their defined ones--the average values of the world and Iran. The results of radiological parameters predicted no radioactivity danger in the region.

کلیدواژه‌ها English

Dez river

Khuzestan

gamma-ray spectroscopy

natural radioactive materials

specific activity

soil

R C Ramola et al., Radiol Prot. 28 (2008) 379.
2. N Damla, U Cevik, A I Kobya, B Ataksor, and U Isik, Environ. Monit. Assess. 160 (2010) 401.
3. V Ramasamy, S Senthil, V Meenakshisundaram, and V Gajendran, Appl. Sci. 20 (2009) 54.
4. X Lu, X Zhang, and F wang, Environ. Geol. 53 (2008) 1475.
5. I Bikit et al., Radiat. Measur. 41 (2006) 477.
6. N Cukrov, M Mlakar, V Cuculic, and D Barisic, Environ. Radioact. 100 (2009) 497.
7. M Degerlier, G Karahan, and G Ozger, Environ. Radioact. 99 (2008) 1018.
8. M R Abdi, S Hassanzadeh, M Kamali, and H R Raji, Mar. Pollut. Bull. 58 (2009) 658.
9. H Faghihian, D Rahi, and M Mostajaboddavati, Radioanal. Nucl. Chem. 32 (2011) 1.
10. S Khoshbinfar and M Vahabi Moghaddam, Radiat. Prot. Dosim. 142 (2010) 332.
11. M R Abdi, M Kamali, and S Vaezifar, Mar. Pollut. Bull. 56 (2008)751.
12. M R Abdi et al., Iran J. Sci. Tec. 30 (2006) 259.
13. F Saghatchi et al., Radiat. Prot. Dosim. 141 (2010) 86.
14. J Pourahmad et al., Environ Toxicology 23 (2008) 583.
15. S Hafezi, J Amidi, and A Attarilar, Iran. Radiat. Res. 3 (2005) 85.
16. M R Abdi, H Faghihian, A hasanzadeh, M kamali, Radioanal and Nucl. Chem. 270 (2006) 319.
17. M Abbaspour et al., Radiat. Prot. Dosim. 142 (2010) 187.
18. R Faghihi, S Mehdizadeh, and S Sina, Radiat. Prot. Dosim. 145 (2011) 66.
19. H Yucel, M Cetiner, and H Demirel, Nucl. Inst. Meth. Phys. Research Sect. 413 (1998) 74.
20. W Strasse, IAEA-TECDOC-1415 375 (2004) 1.
21. H Al-Sulaiti, N Alkhomashi, N AL-Dahan, M Al-Dosari, D A Bradley, Nucl. Inst. Meth. Phys. Research 652 (2011) 915.
22. M Hasan et al., Water Air Soil Pollut. 219 (2010)129.
23. R Mehra et al., Environ. Earth. Sci. 59 (2009) 1159